Balanssız ve karmaşık dizilimli kayalar, sadece tabiatın sunduğu en drama ve göz akdikeni manzaralar arasında olmakla kalmaz aynı zamanda bir bölgenin zelzele tehlikesini tanımlamada da tesirli bir rol oynar; büyük kayalar, uzmanları belli bir bölgenin geçmişte yaşadığı zelzeleler hakkında bilgilendirir.
Kaliforniya’da bu stil kayalar üzerinde çalışan analistler, kayaların yaşını ve kırılganlığını inceleme ederek; o bölgede bu zamana kadar yaşanmış en büyük zelzeleleri tespit edebiliyor.
İngiltere’deki Imperial College London’dan jeolog Anna Rood, “Yeni yaklaşımımız, hangi bölgelerin büyük bir zelzele hayata ihtimalinin azami olduğunu bulmamıza dayanakçı olabilir” diyor.
Bu bilgi, paha biçilemez bir katkı sunuyor zira çağdaş izleme teçhizatlarının varlığından evvelki bilgimizdeki bazı boşlukları dolduruyor. Misalin, bir milyon sene evvelinde yaşanan zelzeleleri inceleme edebiliriz.
Bu biçimde çıkartılabilecek bir zelzele modeli; mesken alanları, barajlar ve nükleer santraller gibi ehemmiyetli inşaatların bulunduğu alanlar için gelecek zelzele tehlikesinin tanımlanmasına dayanakçı olabilir.
Imperial College London’dan jeolog Dylan Rood, “Bizim ‘kaya saati’ tekniklerimiz, sismik mühendislikte büyük maliyetlerden tasarruf etme potansiyeline sahip ve zelzeleye meyilli alanlar için sahaya özgü risk hipotezlerini test etmek ve aktüellemek için kullanılabilir – özellikle sarih deniz fayları olduğu kıyı bölgelerinde zira buralarda hareketlerin incelenmesi natürel olarak daha güçtür.”
Kaynak: AGU Advancing Earth And Space Science mecmuası orijinal yazı, 2020